Nhật ký du lịch của Shi Shi
30.09.2019
Vài thập kỷ trước, bạn sẽ bị xem là một con người u ám nếu bạn nói rằng mình thích các tác phẩm của Dazai Osamu. Nhưng ngày nay, bạn đã có thể thể hiện tình yêu của mình với Dazai một cách thẳng thắn và và chân thực, và sẽ được xem là một con người thông thái và cao thượng. Đây là những điều mà tôi được nghe kể khi đến thăm Thị trấn Kanagi, quê hương của Dazai.
Thị trấn Kanagi, Thành phố Goshogawara, thuộc Tỉnh Aomori, là quê hương của nhà văn nổi tiếng Dazai Osamu. Nhà văn độc đáo này nổi tiếng nhất với tác phẩm “Thất Lạc Cõi Người”, vốn từng được xem là biểu tượng cho sự bi quan và trầm cảm. Tuy nhiên, những năm gần đây, việc đọc và cảm nhận lại các tác phẩm của Dazai đã lặng lẽ bùng nổ trở lại ở Nhật Bản và Trung Quốc. Người ta đắm mình vào thế giới văn chương nội tại của Dazai và thể hiện sự cuốn hút và sự thấu hiểu nhà văn theo nhiều cách khác nhau. Một trong những cách này đó là khám phá quê hương của nhà văn ở Thị trấn Kanagi.
Khi nói đến cuộc lữ hành khám phá những nơi quan trọng liên quan đến Dazai, cách dễ dàng nhất là đến viếng mộ ông ở Chùa Zenrin-ji, Thành phố Mitaka, Tokyo. Tuy nhiên, nghĩa trang này chỉ là điểm kết thúc cuộc đời của ông. Với một nhà văn phức tạp như Dazai, chúng ta nên bắt đầu tìm hiểu về ông từ nơi sinh ra và khám phá cuộc đời ông đã trôi qua như thế nào thì mới có thể hiểu được các tác phẩm của Dazai.
Với quan điểm này, Thị trấn Kanagi là điểm khởi đầu quan trọng của cuộc đời Dazai và của cả nền văn học Nhật Bản.
Bảo tàng Tưởng niệm Dazai Osamu (Shayōkan): Nơi khởi nguồn nỗi đau
Ngày 19 tháng Sáu 1909, Dazai Osamu, tên thật là Tsushima Shūji, chào đời trong gia tộc Tsushima giàu có ở Thị trấn Kanagi. Vào thời điểm đó, nhà Tsushima vừa mới xây dựng một biệt thự và Dazai là đứa trẻ đầu tiên được sinh ra trong Biệt thự nhà Tsushima này. Biệt thự này có nét kiến trúc tuyệt đẹp, với 30 người hầu phụ giúp trong gia đình và có một vị trí vô cùng đắc địa. Văn phòng của chính quyền, bưu điện, đồn cảnh sát và ngân hàng vào thời điểm đó đều được xây dựng xung quanh dinh thự nhà Tsushima, và bạn có thể thấy được, thân phụ của Dazai rất được trọng vọng trong vùng.
Ngày nay, sau nhiều thăng trầm trong việc phát triển và trùng tu trở thành một lữ quán (nhà trọ kiểu Nhật), và sau này thành một bảo tàng tưởng niệm, “Shayōkan” đã trở thành một nơi quan trọng cho du khách lần theo bước chân của Dazai. Vô vàn độc giả của nhà văn, và cả những nhóm du khách khác đã đến thăm nơi đây và nhìn ngắm xung quanh, thì thầm tự hỏi: “Ồ, đây là nơi khởi nguồn của tính cách bi quan và đen tối của Dazai hay sao?”
Thực tế đúng là như vậy. Gia đình giàu có không mang lại hạnh phúc cho Dazai, nhưng lại khiến trái tim của ông tràn ngập cảm giác tội lỗi. Là con của một người cha giàu có khiến Dazai không thể chịu đựng nổi. Sự trầm cảm trong những ngày thơ ấu đã được thể hiện trực tiếp trong các tác phẩm của ông. Với Dazai, tòa dinh thự của gia đình mình, chẳng có điểm gì tốt trừ rộng lớn. Cũng như bài thơ tiếng Hoa được viết trên tường một căn phòng trong dinh thự: “Lau sậy mọc đầy trong ao và cỏ luôn xanh hơn ở bờ bên kia vào mùa thu. Gió lùa vào quần áo lạnh lẽo, và tiếng đe vang lên đứt quãng.”
*Ý nghĩa của bài thơ này thể hiện khung cảnh vắng lặng và cô đơn vào độ cuối thu.
Shinzashiki: Những ngày ngắn ngủi mà yên bình
Nếu chỉ đến thăm Shayōkan, bạn sẽ không thể nào hiểu hết được các tác phẩm của Dazai, dù rằng bạn có thể ngạc nhiên trước “lịch sử” tự sát nhiều lần của ông. Bên cạnh Shayōkan, còn có một nơi mà bạn nhất định phải ghé đến ở Thị trấn Kanagi: Shinzashiki.
“Shinzashiki” là từ chỉ ngôi nhà mới trong tiếng Nhật. Năm 1922, anh trai cả của Dazai, Tsushima Bunji kết hôn và xây một căn nhà phụ ở kế nhà chính. Căn nhà phụ này được kết nối với căn nhà chính và gọi là “Shinzashiki”vì nó mới được xây, so với căn nhà chính. Vào cuối tháng Bảy 1945, trước khi Thế chiến thứ Hai kết thúc, do những trận không kích mà nhà của Dazai ở Tokyo và Kofu (nhà vợ ông) đều bị tấn công và phá hủy. Dazai và vợ con di tản về quê nhà của mình và sống ở Shinzashiki trong suốt 16 tháng liền, và trong thời gian này, ông đã sáng tác 23 tác phẩm. Trước đó thì Dazai đã cắt đứt mọi quan hệ với anh cả của mình bởi lối sống trụy lạc của ông. Nhưng, khi trở lại quê nhà giữa cuộc Chiến tranh Thế giới thứ Hai đã xoa dịu tâm hồn ông và hàn gắn lại mối quan hệ với người anh cả. Với Dazai, khoảng thời gian ngắn ngủi sống ở Shinzashiki có lẽ là những ngày tháng yên bình và tươi sáng nhất của ông.
Yên bình và sáng sủa – Những ai đã đọc hết các tác phẩm của Dazai thật kỹ, sẽ hiểu được điều này. Năm 1948, khi anh cả của Dazai bán tòa dinh thự, ngôi nhà phụ Shinzashiki được tách riêng ra và dời đi xây dựng lại ở cách đó 90 mét về phía Đông. Từ đó nó dần dần chìm vào quên lãng. Năm 2007, mới được mở cửa lại cho du khách tham quan. Người quản lý, ông Shirakawa Hiroshi là một người hâm mộ nhiệt thành của Dazai, không chỉ giải thích cho khách tham quan một cách tường tận dưới sự hiểu biết của một độc giả, mà còn xây dựng nên thương hiệu “Dazaiya” và thiết kế nhiều sản phẩm độc đáo liên quan đến Dazai.
Vào ngày tôi đến thăm Thị trấn Kanagi, Shinzashiki không mở cửa. Nhưng may mắn thay, tôi đã được gặp ông Shirakawa ở ngay cửa vào và được mời đến tham quan vào ngày đóng cửa này.Tôi đã được ngồi trên sàn nhà với ông Shirakawa trong căn phòng mà Dazai từng sống. Ông Shirakawa đã mang đến cho tôi nhiều tư liệu, thông tin và đọc cho tôi nghe đoạn văn mà Dazai miêu tả căn phòng trong tiểu thuyết “Quê nhà” của mình. Đó là một khoảnh khắc vô giá đối với tôi, vì đã được lặng lẽ tiến vào thế giới văn chương của Dazai ở ngay tại căn phòng mà ông đã sống và sáng tác.
Tản bộ ở Thị trấn Kanagi: Vùng đất phía Bắc yên bình
Sự tĩnh lặng là điều mà tôi cảm nhận rõ nét nhất ở Thị trấn Kanagi bé nhỏ này. Đây là nơi sinh ra loại đàn truyền thống Tsugaru Shamisen, và Tuyến Đường sắt Tsugaru chạy xuyên qua đây được cho là tuyến đường sắt tư nhân của Nhật Bản kết nối đến tận vùng cực bắc của đất nước này. Nhưng dù bạn có đi đâu, ở trong Thị trấn Kanagi này, Dazai vẫn là nhân vật chính không ai có thể tranh cãi.
Ví dụ, có một ngôi chùa với tên gọi Unshoji, cách Shayōkan không xa. Mặc dù không dễ để bạn có thể nhìn thấy, nhưng bên trong chính điện của ngôi chùa này, có một bộ sưu tập những bức tranh “Địa Ngục Biến Tướng Đồ”. Khi Dazai còn bé, người bảo mẫu của ông thường đưa ông đến chùa và đó cũng là lý do mà Dazai trở nên hứng thú với “Địa Ngục Biến Tướng Đồ” như vậy. Bạn có thể bước chân vào chánh điện qua cánh cửa bên phải của sân chùa.
Một địa điểm khác liên quan đến Dazai là bia kỷ niệm của trường Trung học Meiji ở kế Trường Tiểu học Kanagi. Sau khi tốt nghiệp trường Tiểu học Jinsho, Dazai, con của một gia đình ưu tú trong vùng, với thành tích học tập xuất sắc, đã theo học ở đây một năm trước khi học lên trường Sơ trung Aomori.
Hơn nữa, ở đây còn có một nhà ga cũ của Tuyến đường sắt Tsugaru, nhà Ga Ashino-Kōen, đã xuất hiện trong tác phẩm “Tsugaru” của Dazai. Ngày nay, nhà ga này đã được chỉnh sửa và trùng tu lại để làm một quán cà phê mang bầu không khí hoài cổ với tên gọi “Kissaten EKISYA”, để mọi người có thể hồi tưởng và cảm nhận lại phong vị của ngày xưa.
Tuyến đường sắt Tsugaru đưa mọi người đến Thị trấn Kanagi, luôn thể hiện lòng tôn trọng đối với Dazai qua nhiều chi tiết. Ở những nhà ga và trên tàu, các tác phẩm của Dazai và của những nhà văn khác được sắp xếp gọn gàng và hành khách có thể đọc miễn phí. Ngoài ra, còn có một chiếc xe lửa đặc biệt với chủ đề chính là Dazai, đầy những trang trí đủ sắc màu, dành cho những độc giả yêu thích và đọc các tác phẩm của Dazai vào những sự kiện đặc biệt.
Sau khi Dazai rời Thị trấn Kanagi và trở về Tokyo, cuộc đời của ông một lần nữa lại chìm vào sự u tối. Quê nhà đã để lại trong tâm hồn của Dazai một thứ áp lực vô hình mà ông không thể dứt khỏi suốt cả cuộc đời. Mặc dù khoảng thời gian ngắn ngủi trở lại quê nhà đã mang lại cho ông một khoảnh khắc của sự sáng sủa, sau khi trở lại Tokyo, ánh sáng yên bình này lại dần dần rời xa ông. Ngày 13 tháng Sáu, 1948, sáu ngày sau đó, khi Dazai 39 tuổi, ông tự kết liễu đời mình.
Ngày nay, sau 70 năm, Dazai một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý của nhiều người. Nhưng, nếu bạn thật sự muốn hiểu hết về nhà văn phức tạp này, bạn cần đến thăm nơi ông từng sinh sống bên cạch việc đọc và nghiền ngẫm những tác phẩm của ông. Tôi sẽ không chỉ đến tham quan Shayōkan, nơi nhiều người lui tới, mà còn muốn đến thăm và ngồi lại ở Shinzashiki, ngôi nhà duy nhất còn sót lại nơi Dazai đã từng ở lại và sáng tác. Và sau đó là thong thả tản bộ trên những con phố ở Thị trấn Kanagi.
Trong cuộc đời nhiều biến động của Dazai, quê nhà là điểm bắt đầu và cũng là “tấm biển chỉ đường” ẩn mình sau cuộc đời của ông.
Về tác giả 史诗（Shi Shi）
Sinh năm 1986, tốt nghiệp Khoa Trung Quốc trường Đại học Bắc Kinh. Dịch giả tiếng Nhật và rất thích đi du lịch. Đã đi đến hơn 20 quốc gia khác nhau và hầu hết các tỉnh ở Nhật Bản. Tác giả của sách hướng dẫn du lịch, “Du lịch Nhật Bản”. Dịch các tác phẩm văn chương, văn hóa và sách tranh tiếng Nhật như “我是猫”, “你想活出怎样的人生” và “日本名所解剖书” .
(Dịch từ bài tiếng Anh: https://flyingvisitjapan.com/article/en?id=2486&c=_A0_B3_C13_D50)
P/S: Gửi mọi người 2 trang web của Dazaiya luôn nhé, postcards đẹp lắm:
WOLF'S DEN 